Vind je tijdens een verbouwing asbest, dan mag je als particulier in beperkte gevallen zelf aan de slag. Het totaal mag niet boven 35 vierkante meter uitkomen, het moet om je eigen woning of een bijgebouw gaan, je mag geen aannemer of ander vakman inschakelen en je meldt het vooraf via het Omgevingsloket. Is het materiaal beschadigd, verweerd of vastgelijmd, dan is het werk voor een gecertificeerd bedrijf.
Waar asbest kan zitten
Producten van vóór 1994 kunnen asbest bevatten, schrijft de Rijksoverheid. Het noemt cement, kachels, vloerzeil en warmtewerende platen. Ook spullen die je uit het buitenland bestelt, kunnen asbest bevatten. Zekerheid krijg je alleen met een laboratoriumanalyse van een monster. Wil je het hele huis laten nalopen, dan huur je een gecertificeerd inventarisatiebedrijf in, aldus het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).
Zit het asbest stevig vast en ben je niet van plan te slopen of te verbouwen, dan is laten zitten meestal veilig. Dat zegt de Rijksoverheid. Zodra je aan het materiaal gaat zagen, boren of breken, komen de vezels vrij en gelden de regels hieronder.
Wat je als particulier zelf mag verwijderen
De uitzondering geldt voor woningen en bijgebouwen op het erf, niet voor gebouwen met een bedrijfsfunctie zoals een kantoor of kapsalon. Een agrariër valt voor zijn bedrijfsgebouwen niet onder de uitzondering. De 35 vierkante meter geldt in totaal. Je kunt dus niet eerst een deel zelf weghalen en de rest door een bedrijf laten doen.
| Materiaal | Zelf verwijderen? | Voorwaarde |
|---|---|---|
| Platen, bijvoorbeeld golfplaten | Ja | Vastgeschroefd, in zijn geheel te verwijderen, niet verweerd, gebroken of beschadigd |
| Platen die zijn vastgespijkerd, gelijmd of geklonken | Nee | Je moet ze breken of zagen |
| Vloerbedekking of vloertegels met asbest | Ja, onder voorwaarden | In één stuk te verwijderen, vezels gebonden, niet vastgelijmd |
| Gelijmde vloerbedekking of tegels, of materiaal met losse vezels | Nee | Denk aan de onderlaag van oud vinyl |
| Dakleien | Nee | Ze breken vaak |
| Leidingen of schoorsteendelen die aan het gebouw vastzitten | Nee | Een losse pijp mag wel |
| Losse voorwerpen, zoals een asbesthoudende bloembak | Ja | Melden is ook hier nodig |
Je moet zelf inschatten of je het veilig kunt doen. IPLO verwijst daarvoor naar voorlichtingsvideo's van Milieu Centraal. Twijfel je, dan schakel je een gecertificeerd bedrijf in. De Rijksoverheid noemt als voorbeelden waarbij dat soms verplicht is: een beschadigd dak, meer dan 35 vierkante meter, asbesthoudende dakleien en een bedrijfsgebouw. De gecertificeerde bedrijven staan in het register van Stichting Ascert.
Melden bij de gemeente
Je meldt de klus via het Omgevingsloket en kiest in de sloopmelding voor de route Particulier. IPLO noemt drie meldingen:
- De sloopmelding doe je minimaal een week voor je begint.
- De startmelding doe je minimaal twee dagen voor de start.
- De eindmelding doe je op de eerste werkdag nadat je klaar bent.
Bewaar een kopie van het meldingsformulier. Veel gemeenten vragen er bij de milieustraat naar. Of een melding in jouw geval nodig is, hangt volgens IPLO mede af van de gemeente, dus bel of kijk op de site van je gemeente voordat je begint.
Inpakken en wegbrengen
Asbest gaat naar de milieustraat, niet bij het gewone bouwafval. Volgens IPLO pak je het luchtdicht in, in transparant en scheurvast plastic, met duidelijk het woord Asbest erop. Onverpakt asbest nemen ze niet aan. Houd het gescheiden van ander afval, want het personeel mag je niet helpen met lossen. Niet elke kleine milieustraat neemt asbest aan, dus vraag de voorwaarden na. Materiaal dat op asbest lijkt maar het niet is, zoals asbestvrije golfplaten, behandelt de milieustraat ook als asbest.
Als een bedrijf het doet
Laat je het werk door een bedrijf doen, dan loopt het anders. Volgens IPLO moeten alle stappen dan door gecertificeerde bedrijven gebeuren. Buiten de uitzondering voor particulieren is zelf doen of een niet-gecertificeerde aannemer inhuren strafbaar. Gemeenten en de Arbeidsinspectie controleren daarop. De stappen zijn:
- Een gecertificeerd bedrijf maakt een asbestinventarisatie. Het rapport is maximaal drie jaar geldig en gaat mee met de sloopmelding.
- Het verwijderende bedrijf haalt het asbest weg. Het afval gaat dubbel verpakt en luchtdicht uit de werkruimte, en de eigenaar mag het zelf niet naar de stort brengen.
- Een eindcontrole bepaalt of de ruimte weer in gebruik mag. Bij verwijdering binnen is dat een meting door een geaccrediteerd laboratorium, buiten (denk aan een dak) is een visuele controle meestal genoeg.
De sloopmelding doet een bedrijf minimaal vier weken voor de start, via het Omgevingsloket. Dat is langer dan de week die voor particulieren geldt. Inventariseren en verwijderen mogen niet door hetzelfde bedrijf gebeuren, en het laboratorium voor de eindmeting hoort ook niet bij het verwijderingsbedrijf. Je hoeft bovendien niet altijd alles weg te laten halen. Asbest dat beheersbaar is, zoals gebonden asbest in goede staat of asbest achter een muur, kan op sommige plekken blijven zitten.
Kosten en steun
Voor het laten verwijderen door een bedrijf is geen betrouwbare landelijke prijsopgave te vinden, dus vraag minimaal twee offertes en laat het bedrijf zijn certificering tonen. Steun voor het vervangen van asbestdaken bestaat soms, meldt de Rijksoverheid, maar het hangt af van wat je gemeente of provincie aanbiedt. Informeer daar voordat je een opdracht tekent.
Gaat het om een badkamer in een huis van vóór 1994, dan hoort de asbestcheck bij de voorbereiding. Hoe je de rest van de klus plant en wat die kost, staat in het artikel over een badkamer verbouwen.
Eerste stap
Haal geen materiaal weg voordat je weet wat het is. Laat een monster nemen en analyseren in een laboratorium, of laat een inventarisatiebedrijf komen. Pas als de uitslag er is, kies je tussen laten zitten, zelf verwijderen en een gecertificeerd bedrijf.