Rookmelders: hoeveel hang je op en waar hangen ze goed?

In elke woning moet op elke woonlaag minimaal één werkende rookmelder hangen, aan het plafond en bij voorkeur in de vluchtroute. Voor bestaande woningen geldt die plicht sinds 1 juli 2022, voor nieuwbouw al sinds 2003, meldt de brandweer. Een tussenwoning met begane grond, eerste verdieping en een zolder met slaapkamer heeft dus drie woonlagen en minimaal drie melders nodig.

Wat de regels eisen

Volgens de Rijksoverheid hoort er een melder op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken. Een zolder of kelder die alleen als berging of droogruimte dient, hoeft er geen. Heeft de zolder of kelder wel een slaapkamer, dan telt die als woonlaag, zegt Rookmelders.nl.

Wie de melders plaatst, hangt af van je woonsituatie.

• Woon je in een koophuis, dan plaats je de melders zelf.
• Huur je, dan moet de verhuurder zorgen dat ze er hangen.
• Woon je in een appartement met een VvE, dan plaatst de bewoner of eigenaar ze in de eigen woning. Voor het trappenhuis en de entree geldt de plicht niet.

Gemeenten handhaven de regel, niet de brandweer. De brandweer schrijft zelf dat gemeenten moeilijk kunnen nagaan of iedereen melders heeft hangen en onderhoudt. Of je verzekeraar iets met een ontbrekende melder doet, bepaalt elke verzekeraar zelf. De brandweer verwacht dat de meeste hun premie of schade-uitkering niet aanpassen.

Hoeveel melders hang je op?

Het wettelijk minimum is één per woonlaag. Rookmelders.nl onderscheidt drie niveaus:

De brandweer adviseert minimaal één melder in de vluchtroute en een in elke slaapkamer. Aanbevolen extra plekken zijn bij de keuken, in de woonkamer, bij een wasmachine of droger en op plaatsen waar je accu's of opladers gebruikt, zoals voor een e-bike. Op de plaatsingspagina van Rookmelders.nl staat een Rookmelderwijzer die het aantal voor jouw huis bepaalt.

Hoe en waar hang je ze op?

• Hang de melder aan het plafond, bij voorkeur midden in de ruimte, omdat rook opstijgt.
• Houd minimaal 50 centimeter afstand tot muren en hoeken en minimaal 30 centimeter tot lampen.
• Hang hem niet bij een ventilator of ventilatieopening, op een tochtige plek of boven een verwarming.
• Bij een schuin of toelopend plafond hangt de melder 90 centimeter vanaf het hoogste punt. Hangt hij lager, dan kan stilstaande lucht in de nok de rook te laat bij de sensor laten komen.
• Steekt een balk meer dan 15 centimeter onder het plafond uit over de volle breedte, dan telt dat als wand. Hang dan idealiter aan beide zijden een melder.
• Bevestig hem met schroeven of met een speciale dubbelzijdige sticker. Maak de ondergrond voor een sticker vetvrij en egaal.

Badkamer, keuken en garage

In de badkamer hang je geen melder, want stoom en vocht geven loos alarm. Staat er een apparaat dat brand kan veroorzaken, zoals een wasdroger, hang dan een melder in de gang, 50 centimeter van de badkamerdeur en van de muren eromheen. Kan dat niet, dan is een hittemelder in de badkamer de oplossing, schrijft de brandweer.

In de keuken geeft een optische melder het snelst alarm en wordt aanbevolen. Is de keuken klein en dicht en kan de melder niet buiten het bereik van stoom en damp hangen, kies dan een thermische melder. Die reageert op hoge of snel stijgende temperatuur. In een garage waar je een e-bike, auto of elektrisch gereedschap oplaadt, plaats je een optische melder.

Welke melder koop je?

• Kies een melder volgens de Europese norm EN 14604.
• Kies er een met een batterij van 10 jaar of een netspanningsmelder. De levensduur is 10 jaar, ook als hij op het lichtnet werkt.
• Koop koppelbare melders. Gaat er een af, dan gaan ze allemaal af. Dat is vooral zinvol met jonge kinderen in huis. Voor doven en slechthorenden bestaan accessoires als een trilplaat of flitslamp, die alleen met koppelbare melders werken.
• Een gecombineerde rook- en koolmonoxidemelder adviseert de brandweer alleen in ruimtes met een verbrandingstoestel.

Een voorbeeld: tussenwoning met drie woonlagen

Neem een rijtjeshuis met woonkamer en keuken op de begane grond, drie slaapkamers en een badkamer op de eerste verdieping en een vierde slaapkamer op zolder. Dat zijn drie woonlagen. De niveaus van Rookmelders.nl leveren dan dit op, volgens mijn telling:

Kies je koppelbare melders, dan gaan de melders op alle verdiepingen af zodra er één alarm slaat. Dat is in een huis met een slaapkamer op zolder een reële winst. Een prijs per melder noemen de brandweer en Rookmelders.nl op de geraadpleegde pagina's niet, dus vergelijk die in de winkel.

Veelgestelde vragen

Mag ik een melder op een kastje of tegen de muur zetten?

Nee. Rook stijgt op, dus de melder hoort aan het plafond, midden in de ruimte of minimaal 50 centimeter van muren en hoeken.

Wat is het verschil tussen een optische en een thermische melder?

Rookmelders.nl noemt de optische melder het snelst in de keuken. De thermische reageert op hoge of snel stijgende temperatuur en is bedoeld voor een kleine, dichte keuken waar stoom en damp de optische melder zouden storen.

Zijn melders verplicht in een garage of berging?

Verplicht niet, aanbevolen wel. Laad je daar een e-bike, auto of elektrisch gereedschap op, plaats dan een optische melder, adviseert Rookmelders.nl. Een zolder of kelder die alleen als berging of droogruimte dient, hoeft er volgens de Rijksoverheid geen.

Onderhoud

Test de melder elke maand met de testknop en stofzuig hem elke maand. Bij een hoog plafond druk je de knop in met een bezemsteel of paraplu. Vervang batterijen op een vaste datum per jaar en wacht niet tot ze leeg zijn. Piept de melder elke minuut, dan is de batterij meestal op. De brandweer adviseert ook om het geluid te controleren: het alarm moet in elke kamer minimaal 75 decibel zijn, wat je met een decibel-app meet. Vervang de hele melder na 10 jaar. De uiterste datum staat op de onderkant of zijkant, en het helpt als je de aankoopdatum erop schrijft.

Heb je al melders hangen, loop dan nu langs alle verdiepingen, pak de melders vast en kijk of de datum op de onderkant nog klopt.