Hangen takken van de buren over jouw erf, dan mag je ze zelf afsnijden en houden, maar pas nadat je de buurman hebt aangemaand en hij niets heeft gedaan. Wortels die onder jouw grond zijn doorgeschoten, mag je zonder voorafgaande aanmaning weghakken. Beide regels staan in artikel 5:44 van het Burgerlijk Wetboek en gelden tot de erfgrens.
Wat de wet zegt
Lid 1 van artikel 5:44 BW luidt in de kern: laat een buurman, ondanks aanmaning van de eigenaar van het erf, het overhangende na te verwijderen, dan mag die eigenaar het overhangende eigenmachtig wegsnijden en zich toeëigenen. Lid 2 zegt dat degene op wiens erf wortels van een ander erf doorschieten, ze mag weghakken voor zover ze zijn doorgeschoten, en zich ook die mag toeëigenen. De wet noemt voor wortels geen aanmaning.
| Overhangende takken | Doorgeschoten wortels | |
|---|---|---|
| Eerst aanmanen? | Ja | Nee, de wet noemt dat niet |
| Zelf afsnijden of weghakken? | Ja, als de buurman na aanmaning niets doet | Ja, voor zover ze op jouw grond zijn doorgeschoten |
| Wat doe je met het afgesnedene? | Je mag het houden | Je mag het houden |
| Tot waar? | Tot de erfgrens | Tot de erfgrens |
Zo pak je overhangende takken aan
- Maak foto's van de overhang en zorg dat je weet waar de erfgrens loopt.
- Vraag de buurman eerst vriendelijk om te snoeien. Dat lost het vaak op.
- Werkt dat niet, stuur dan een schriftelijke aanmaning. Het Juridisch Loket adviseert de aanmaning op papier te doen. Geef een redelijke termijn, bijvoorbeeld enkele weken, om de takken te verwijderen.
- Doet de buurman na die termijn niets, dan mag je de takken tot de erfgrens wegsnijden. Beschadig de boom niet. Snoei je zo dat de boom onevenredig veel schade lijdt, dan kan de buurman je daarop aanspreken.
- Bewaar je brief, het bewijs dat je hem hebt verstuurd en foto's van voor en na het snoeien.
Is de boom hoog of groot, schakel dan een hovenier in. Kom je er zelf niet bij, dan kun je de rechter vragen de buurman tot snoeien te veroordelen. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden veroordeelde in 2022 een boomeigenaar tot het snoeien van overhangende takken tot 4 meter hoogte. De uitspraak toont dat de snoeiplicht van de eigenaar ook bestaat als de buur zelf mag snoeien. Het hangt af van de feiten, dus zie het niet als garantie.
Waar loopt de erfgrens precies?
Snoeien mag tot de erfgrens, dus je moet weten waar die ligt. De grens die je ziet, bijvoorbeeld een schutting of haag, hoeft niet de wettelijke grens te zijn. Het Kadaster legt op de pagina Soms wijkt de gebruiksgrens af van de kadastrale grens uit dat de kadastrale kaart geen exacte grenzen en maten toont. Elke grens heeft een kwaliteitslabel van B tot E dat de mogelijke afwijking aangeeft: label B staat voor ongeveer 10 centimeter, label E voor maximaal 80 centimeter.
Wil je het zeker weten, dan kun je bij het Kadaster een grensreconstructie laten doen, waarbij een landmeter de ligging van de grens op basis van het archief zichtbaar maakt. Daarmee voorkom je dat je op de grond van de buurman snoeit. Gaan de buren niet akkoord met de uitkomst, dan kan alleen een rechter beslissen over de juistheid van de kadastrale grens.
Een aanmaning opstellen
Een aanmaning hoeft niet ingewikkeld te zijn. Zet erin welke boom of struik het is, waar de takken over jouw erf hangen, dat je ze binnen een bepaalde termijn verwijderd wilt hebben en dat je ze anders zelf mag wegsnijden volgens artikel 5:44 van het Burgerlijk Wetboek. Voeg een paar foto's toe, zet er een datum op en bewaar een kopie. Een aangetekende brief of een bericht met leesbevestiging laat zien dat de buurman het heeft ontvangen.
Staat de boom te dicht op de grens?
Overhang is een ander onderwerp dan de afstand tot de erfgrens. Artikel 5:42 BW zegt dat je binnen een bepaalde afstand van de erfgrens van je buur geen bomen, heesters of heggen mag hebben, tenzij hij toestemming geeft. Die afstand is:
- 2 meter voor bomen, gemeten vanaf het midden van de voet van de boom;
- een halve meter voor heesters en heggen.
Een verordening of plaatselijke gewoonte kan een kleinere afstand toestaan. Is de erfgrens een openbare weg of openbaar water, dan geldt de afstandsregel niet. Je buur kan zich niet verzetten tegen bomen, heesters of heggen die niet hoger reiken dan de scheidsmuur tussen de erven.
Het Juridisch Loket schrijft op zijn pagina Boom of heg buren staat dicht op erfgrens hoe je daarmee omgaat. Staat een boom op meer dan 2 meter van de erfgrens, dan kun je volgens het loket weinig doen tegen afgevallen bladeren of afgewaaide takken. Staat hij op minder dan 2 meter, dan mag je de buren om een oplossing vragen.
Veelgestelde vragen
Mag ik de takken zonder te waarschuwen afzagen?
Nee, bij takken moet je de buurman eerst aanmanen. Bij wortels hoeft dat volgens de wettekst niet.
Mag ik de afgesneden takken houden?
Ja. Artikel 5:44 zegt dat je het afgesnedene je kunt toeëigenen. Wil je de buurman niet voor het blok zetten, vraag dan of hij ze wil hebben.
Wat als er na het snoeien schade ontstaat?
Snoeien tot de erfgrens is toegestaan, tenzij daardoor onevenredig grote schade aan de boom ontstaat. Snoei daarom alleen wat over jouw erf hangt, doe het zorgvuldig of laat het door een hovenier doen.
Zijn de buren er niet toe te bewegen en gaat het om een grote boom of hoge kosten, vraag dan advies aan het Juridisch Loket voordat je zelf iets doet.